Ik had me ingeschreven voor de cursus draaien omdat mijn therapeut zei dat ik iets met mijn handen moest doen. Iets dat niet op een scherm gebeurde, iets waarbij ik niet kon scrollen. Dus stond ik op een dinsdagavond in oktober in een oude loods aan de Zaan, met een schort van iemand anders om en een klomp natte klei die weigerde te doen wat ik wilde.

"Je vecht ertegen," zei Wies. Ze stond achter me, zo dichtbij dat ik de warmte van haar lijf voelde zonder dat ze me aanraakte. "Klei voelt dat. Je moet hem laten weten dat jij de baas bent, maar zonder te knijpen."

"Dat klinkt als een tegenstrijdigheid," zei ik.

Ze lachte, een lage lach die ergens in haar borst begon. "Dat is het ook. Daarom duurt het jaren."

Wies was een jaar of veertig, misschien iets ouder. Grijze strepen in donker haar dat ze met een potlood boven op haar hoofd vastzette. Onderarmen vol kleine littekens van de oven, en handen die altijd een beetje grijs waren, ook als ze net gewassen waren. Ze had de loods al vijftien jaar, vertelde ze de eerste avond. Daarvoor was ze iets met cijfers geweest bij een verzekeraar. "Ik ben weggelopen," zei ze, "en nooit meer teruggegaan."

De andere cursisten waren een gepensioneerde leraar, twee vriendinnen die het als uitje zagen en een jongen die nauwelijks iets zei. Na de derde les waren de vriendinnen afgehaakt. Na de vijfde was de leraar ziek. En op de zesde dinsdag regende het zo hard dat de jongen een berichtje stuurde dat zijn brommer niet wilde starten.

Dus stonden we daar met z'n tweeën.

"We kunnen het ook verzetten," zei Wies, terwijl ze de deur dichtduwde tegen de wind.

"Ik ben er nu toch," zei ik. Mijn jas droop op de betonvloer.

Ze keek me even aan, een seconde te lang. "Goed. Dan krijg je privéles."

Ze zette thee in een pot die ze zelf gemaakt had, scheef en prachtig, en zette de kachel hoger. Daarna ging ze naast me zitten, op een krukje aan de andere kant van de draaischijf, en keek hoe ik de klei centreerde. Of probeerde te centreren. Het ding slingerde alle kanten op.

"Mag ik?" vroeg ze.

Ik knikte. Ze stond op en kwam achter me staan, en deze keer raakte ze me wel aan. Haar handen legde ze over de mijne, haar armen langs mijn armen, haar borst tegen mijn rug. Ik rook klei en rook en iets kruidigs dat bij haar hoorde.

"Ellebogen tegen je dijen," zei ze zacht, vlak bij mijn oor. "Niet uit je schouders. Uit je hele lijf. Zo."

Ze drukte. Mijn handen drukten mee. En voor het eerst voelde ik de klei stil worden onder onze vingers, rond en glad, alsof hij ineens begreep wat de bedoeling was.

"Voel je dat?" fluisterde ze.

Ik voelde veel. Ik voelde haar adem in mijn nek. Ik voelde haar duimen die over de rug van mijn handen gleden, nat en glibberig. Ik voelde mijn hart dat veel te snel ging voor iemand die alleen maar een kom probeerde te maken.

"Ja," zei ik.

Ze bleef nog even staan. Toen haalde ze haar handen weg, langzaam, en ging terug op haar krukje zitten. Haar wangen waren rood, maar dat kon ook de kachel zijn.

We werkten verder. Ik maakte, voor het eerst in zes weken, iets dat op een kom leek. Scheef, te dik in de bodem, maar een kom. Wies sneed hem van de schijf met een draadje en zette hem op een plank.

"Je eerste," zei ze. "Die moet je bewaren."

"Hij is lelijk."

"Hij is eerlijk." Ze veegde haar handen af aan haar schort. "Lelijk en eerlijk is beter dan mooi en nep."

Buiten bleef het gieten. Het dak van de loods klonk als een trommel. We dronken thee en praatten, eerst over klei, toen over haar verzekeraar, toen over mijn burn-out en de therapeut en het feit dat ik al twee jaar niemand had aangeraakt behalve mijn moeder bij verjaardagen.

"Twee jaar," herhaalde ze.

"Ik weet het. Het is zielig."

"Het is niet zielig." Ze zette haar mok neer. "Het is lang."

Ik weet niet meer wie het eerst bewoog. Ik denk dat zij het was, maar misschien hoop ik dat alleen omdat ik het niet durf toe te geven. Ze stak haar hand uit en veegde een veeg klei van mijn kaak, met haar duim. En toen haalde ze haar duim niet weg.

"Esther," zei ze. Alleen mijn naam, als een vraag.

Ik draaide mijn gezicht naar haar hand en kuste de binnenkant van haar pols. Ze smaakte naar aarde.

Daarna ging alles tegelijk langzaam en snel. Ze trok me omhoog van mijn kruk en kuste me, voorzichtig eerst, alsof ze ook iets moest centreren. Haar lippen waren droog van de kachel. Ik legde mijn natte handen op haar heupen en liet twee grijze afdrukken achter op haar schort.

"Sorry," zei ik.

"Doe het nog eens," zei ze.

Ik deed het nog eens. Ik maakte de knoop van haar schort los en schoof hem van haar schouders, en daaronder droeg ze een oud T-shirt met een gat bij de zoom. Ik schoof mijn handen eronder. Haar buik was warm en zacht en trilde even toen mijn koude vingers erover gingen.

"Koud," zei ze lachend.

"Klei," zei ik.

Ze nam mijn handen en leidde ze naar de wasbak achter in de loods, een diepe stenen bak waar het water uit een oude kraan kwam. Ze waste mijn handen, heel grondig, tussen al mijn vingers, met haar eigen handen, en ik had nooit gedacht dat handen wassen zoiets kon doen. Toen ze klaar was, droogde ze ze af aan haar shirt, en toen trok ze dat shirt uit.

Ze droeg niets eronder. Haar borsten waren zwaar en zacht, met donkere tepels die hard werden in de koele lucht bij de wasbak. Ik boog mijn hoofd en nam er een in mijn mond, en ze zuchtte en legde haar hand op mijn achterhoofd, haar vingers in mijn haar.

Achter de draaischijven stond een oude bank, versleten fluweel, bedekt met een laken vol stofvlekken. Ze trok me erheen. We vielen erop, half lachend, en ze trok mijn trui over mijn hoofd en daarna mijn beha, en toen lag ze boven op me, huid tegen huid, en ik moest even mijn ogen dichtdoen omdat het te veel was.

"Gaat het?" vroeg ze.

"Twee jaar," zei ik. "Geef me even."

Ze gaf me even. Ze lag stil, haar hoofd tegen mijn schouder, haar hand plat op mijn borstbeen, en liet me ademen. Pas toen ik zelf mijn heupen tegen haar aan duwde, begon ze weer te bewegen.

Ze kuste mijn hals, mijn sleutelbeen, mijn borsten. Ze nam de tijd. Ze deed het zoals ze klei behandelde: geduldig, met druk op precies de juiste plek, zonder te knijpen. Toen ze de knoop van mijn spijkerbroek losmaakte, keek ze me aan, en ik knikte, en ze trok hem samen met mijn slipje naar beneden.

Haar vingers vonden me nat. Ze maakte een klein geluid, bijna verbaasd, en liet een vinger langzaam tussen mijn lippen glijden, op en neer, zonder ergens naar binnen te gaan. Ik greep het laken vast.

"Zeg wat je wilt," fluisterde ze.

"Ik weet het niet meer," zei ik eerlijk.

"Dan zoeken we het samen uit."

Ze zakte omlaag tussen mijn benen. Het eerste wat ik voelde was haar adem, warm, en daarna haar tong, plat en breed, één lange haal van onder naar boven. Ik kwam half overeind van de bank. Ze legde een hand op mijn buik en duwde me zacht terug.

"Liggen," zei ze. "Jij hoeft niets te doen."

Het regende. Het dak trommelde. Wies likte me langzaam en grondig, cirkels om mijn clitoris en dan weer erover, en toen ze er twee vingers bij in schoof en ze krulde, wist ik niet meer waar ik was. Ik hoorde mezelf geluiden maken die ik niet kende. Ik voelde mijn dijen trillen tegen haar oren. Ze hield niet op, ze versnelde niet, ze bleef precies hetzelfde doen, en dat was het: dat ze niet veranderde, dat ik niets hoefde te verdienen.

Ik kwam met haar naam in mijn mond. Lang, golvend, mijn hielen in het fluweel. Ze bleef zacht doorlikken tot ik haar hoofd wegduwde omdat het te gevoelig werd.

Ze kroop omhoog en legde zich naast me, op de smalle bank, half op mij. Haar mond glom. Ik kuste haar en proefde mezelf.

"Jouw beurt," zei ik.

"Dat hoeft niet."

"Ik wil het."

Ik wilde het echt. Ik trok haar werkbroek naar beneden, een wijde katoenen broek met klei op de knieën, en ze schopte hem uit. Ze was nat toen ik haar aanraakte, heel nat, en ze greep mijn pols en leidde mijn hand zoals ze dat eerder bij de klei had gedaan.

"Zo," zei ze. "Daar. Langzaam."

Ik leerde snel. Ze kwam schokkend en stil, haar gezicht tegen mijn hals, haar dij om de mijne geklemd, en daarna lachte ze, zacht en verbaasd, alsof ze het zelf niet had zien aankomen.

We lagen lang zo. De kachel tikte. Onze huid plakte aan elkaar en aan het laken. Ik had klei in mijn haar, en zij ook.

"Dit is niet hoe ik normaal les geef," zei ze uiteindelijk.

"Dat hoop ik," zei ik.

Ze lachte weer. Toen werd ze serieus. "Ik wil niet dat je denkt dat je nu moet blijven komen. Of moet stoppen. Of wat dan ook."

"Ik wil blijven komen," zei ik. "Naar de les, bedoel ik." Ik dacht even na. "En ook naar de les."

Ze kuste mijn voorhoofd.

Rond elf uur hield de regen op. We kleedden ons aan, langzaam, met veel onderbrekingen. Ze gaf me een droge jas van zichzelf, een oude regenjas die naar lijnolie rook. Bij de deur pakte ze de scheve kom van de plank en wikkelde hem in een krant.

"Hij moet nog gebakken worden," zei ik.

"Volgende week," zei ze. "Neem hem dan maar weer mee terug."

Ik fietste naar huis langs de Zaan, het water zwart en glimmend, de kom op mijn schoot in het mandje voorop. Mijn handen roken naar aarde en naar haar. Thuis zette ik hem op het aanrecht, ongebakken en kwetsbaar, en keek er een hele tijd naar.

De week daarna kwamen de leraar en de stille jongen weer terug. We draaiden met z'n drieën, Wies liep rond en corrigeerde ellebogen en polsen. Ze raakte me niet vaker aan dan de anderen. Maar toen de les afgelopen was en de jongen zijn brommer aantrapte en de leraar zijn fiets van het slot haalde, bleef ik zitten.

"Je kom is klaar," zei ze, en ze zette hem voor me neer, gebakken nu, stevig, met een glazuur in de kleur van natte klei.

"Hij is nog steeds lelijk," zei ik.

"Nog steeds eerlijk," zei ze, en ze deed de deur op slot.