De piano was van mijn moeder geweest. Een zwarte Schimmel uit de jaren zeventig, met een kras op de klep waar mijn broer ooit een speelgoedauto overheen had gereden. Na de scheiding had ik bijna alles achtergelaten, maar de piano niet. Hij stond nu in de hoek van mijn nieuwe appartement in Haarlem, te groot voor de kamer en een kwart toon te laag.

Ik ben Eva, ik ben eenenveertig, en ik had al twaalf jaar niet meer gespeeld.

De pianostemmer heette Karim. Ik vond zijn nummer op een briefje in de bibliotheek, met de hand geschreven, met een tekening van een stemvork erbij. Hij kwam op een dinsdagmiddag, met een leren tas die eruitzag alsof hij al drie generaties mee ging, en een grijze trui met de mouwen opgestroopt.

'Ze is lang niet bespeeld,' zei hij, nadat hij een paar toetsen had aangeslagen. Hij zei ze. Niet hij, niet het ding. Ze.

'Twaalf jaar,' zei ik.

'Dat hoor je.' Hij keek me aan. Hij had grijze slapen en lachrimpels rond zijn ogen. Vierenveertig, vertelde hij later. 'Maar ze is er nog. Ze wacht gewoon.'

Ik zette koffie en ging op de bank zitten met een boek dat ik niet las. Hij werkte twee uur lang. Hij sloeg steeds dezelfde toon aan, draaide met een sleutel aan de pennen, luisterde met zijn hoofd schuin, sloeg opnieuw aan. Het was hypnotiserend. Zijn handen waren groot en precies. Ik merkte dat ik naar zijn handen keek in plaats van naar mijn boek, en dat hij dat merkte, en dat hij er niets van zei.

Toen hij klaar was, speelde hij een stukje. Iets langzaams, van Satie. De kamer vulde zich met een klank die ik vergeten was.

'Nu jij,' zei hij.

'Ik kan het niet meer.'

'Dat denk je.' Hij stond op van het krukje. 'Je vingers weten het nog wel.'

Ik ging zitten. Mijn handen boven de toetsen, trillend. Ik speelde de eerste maten van een prelude van Chopin die ik als meisje had geleerd, en halverwege de tweede regel liepen de tranen over mijn wangen. Ik stopte niet. Karim stond achter me en zei niets. Toen ik klaar was, legde hij heel licht een hand op mijn schouder.

'Zie je wel,' zei hij.

Hij kwam drie weken later terug, omdat een piano na lange stilte vaak opnieuw gestemd moet worden. Dat zei hij tenminste. Ik vermoedde dat het niet de enige reden was, en ik vond het niet erg.

Deze keer bleef hij eten. Ik had pasta gemaakt, en we dronken rode wijn, en hij vertelde dat hij ooit concertpianist had willen worden maar dat zijn handen het niet trokken, te veel spanning in zijn polsen. 'Dus nu luister ik naar andermans piano's,' zei hij. 'Dat is eigenlijk mooier. Iedere piano heeft een geheim.'

'Wat is het geheim van de mijne?'

Hij dacht na. 'Ze is gewend geraakt aan stilte,' zei hij. 'Maar ze wil niet stil zijn.'

Ik keek hem aan over de tafel. Hij keek terug.

'Je hebt het niet over de piano,' zei ik.

'Nee,' zei hij. 'Niet helemaal.'

Ik stond op, liep om de tafel heen en ging naast hem staan. Mijn hart bonsde. Het was twaalf jaar geleden dat ik iemand had gekust die niet mijn ex-man was, en de laatste jaren met hem hadden we elkaar nauwelijks nog gekust.

'Ik weet niet meer hoe dit moet,' zei ik eerlijk.

Hij stond op. Hij was een halve kop groter dan ik. 'Net als met de piano,' zei hij zacht. 'Je lichaam weet het nog wel.'

Hij kuste me. Zijn lippen waren warm en smaakten naar wijn. Ik legde mijn handen op zijn borst en voelde zijn hart onder mijn handpalmen, net zo snel als het mijne. De zoen begon voorzichtig en werd langzaam dieper, en ergens in die zoen viel er iets van me af wat ik al jaren meedroeg zonder het te weten.

'Is dit goed?' vroeg hij.

'Ja,' zei ik. 'Ga door.'

We kusten in de keuken, tegen het aanrecht. Zijn handen op mijn heupen, mijn handen in zijn haar. Hij kuste mijn hals, langzaam, onder mijn oor, en ik hoorde mezelf een geluid maken dat ik niet van mezelf kende. Hij schoof mijn blouse van mijn schouder en kuste de huid daar. Mijn knieën werden slap.

'Kom,' zei ik, en ik nam hem bij de hand.

Maar we kwamen niet verder dan de woonkamer. Ik bleef staan bij de piano. Het lamplicht viel over de zwarte lak. Ik ging met mijn rug tegen de piano staan en trok hem naar me toe.

'Hier?' vroeg hij, met een glimlach.

'Hier,' zei ik.

Hij knoopte mijn blouse los, knoopje voor knoopje, met dezelfde aandacht waarmee hij de snaren had gestemd. Hij maakte mijn beha los en keek naar me. Ik had me jarenlang geschaamd voor mijn lichaam, voor de striae op mijn buik en mijn borsten die niet meer stonden zoals vroeger. Hij keek ernaar alsof hij muziek las.

'Je bent prachtig,' zei hij.

Ik geloofde hem. Dat was het vreemdste.

Hij kuste mijn borsten, langzaam, met zijn tong, tot mijn tepels hard waren en ik mijn handen achter me op de klep van de piano moest steunen. Ik trok zijn trui uit. Zijn borst was breed, met grijze haren, en warm onder mijn handen. Ik maakte zijn riem los. Mijn vingers wisten het inderdaad nog.

Hij knielde voor me neer en trok mijn rok en slipje naar beneden. Ik stapte eruit. Ik stond naakt tegen de piano van mijn moeder, en ik had nog nooit iets gedaan wat zo weinig op mezelf leek en tegelijk zo veel.

Hij kuste de binnenkant van mijn dijen. Eerst de ene, dan de andere. Ik spreidde mijn benen een beetje. Toen ik zijn mond tussen mijn benen voelde, liet ik mijn hoofd achterover vallen en mijn hand schoot opzij en raakte de toetsen. Een akkoord, vals en luid, door de kamer. We schrokken allebei en barstten in lachen uit.

'Zie je,' zei hij, met zijn gezicht nog tussen mijn benen. 'Ze wil meedoen.'

Hij ging verder. Langzaam, geduldig, precies, met zijn tong en daarna ook zijn vingers, tot ik niet meer wist waar ik was. Ik kwam met mijn hand in zijn haar en mijn andere hand op de toetsen, die een lange, trillende cluster tonen lieten klinken die langzaam wegstierven in de kamer.

Toen hij overeind kwam, kuste ik hem en proefde mezelf. Ik pakte hem vast. Hij was hard en zwaar in mijn hand, en hij zuchtte tegen mijn mond.

'Bed,' zei ik. 'Nu wel.'

In de slaapkamer trok ik hem boven op me. Ik had condooms gekocht, twee weken eerder, in een opwelling, en ze verstopt in de la omdat ik me zo belachelijk voelde. Nu voelde ik me niet belachelijk. Ik voelde me een vrouw die wist wat ze wilde.

Hij gleed in me, langzaam, en ik sloeg mijn benen om hem heen. Het was zo lang geleden. Het voelde vol en warm en goed. Hij bewoog langzaam, diep, en keek me aan. Ik hield zijn gezicht vast.

'Sneller,' fluisterde ik na een tijd.

Hij lachte zacht. 'Allegro,' zei hij.

'Hou je mond,' zei ik, en ik trok hem dieper.

Hij versnelde. Ik voelde het weer opbouwen, onwaarschijnlijk snel, een warmte die vanuit mijn buik omhoog kroop. Ik kwam een tweede keer, met mijn nagels in zijn rug, en hij kwam vlak daarna, met een diepe kreun en mijn naam.

Daarna lagen we stil, verstrengeld, in het donker. Buiten fietste iemand voorbij met een ratelend spatbord.

'Dat was ook niet de reden dat ik terugkwam,' zei hij.

'Nee?'

'Nee. De piano moest echt opnieuw gestemd worden.'

'En?'

'Ze is nog niet helemaal goed,' zei hij met een stalen gezicht. 'Ik denk dat ik nog vaak terug moet komen.'

Ik lachte in zijn schouder.

We bleven liggen tot ver na middernacht. Hij vertelde over de piano's die hij in de loop der jaren had gestemd: een vleugel in een kasteel in Limburg waar de muizen in de hamers hadden genesteld, een buffetpiano in een café in Rotterdam waar elke zaterdag iemand bier over de toetsen goot, de piano van een oude man in Leiden die elke week belde omdat het instrument van zijn overleden vrouw niet vals mocht klinken. Ik vertelde over mijn moeder, die elke zondagochtend speelde terwijl de rest van het huis nog sliep, en over hoe ik na haar dood de klep had dichtgedaan en niet meer had durven openen. Hij luisterde, met zijn hand op mijn heup, en vroeg niets wat ik niet wilde vertellen.

Die winter kwam hij elke week. Soms stemde hij, meestal niet. Hij leerde me een stuk van Satie, en ik leerde hem hoe je echte risotto maakt, met geduld en veel roeren. In maart speelde ik voor het eerst in twaalf jaar een heel stuk zonder te stoppen, de prelude van Chopin, van begin tot eind, terwijl hij op de bank zat met zijn ogen dicht.

Toen ik klaar was, bleef het even stil.

'Hoe klonk ze?' vroeg ik.

Hij opende zijn ogen.

'Niet meer stil,' zei hij.