Het was Koens idee om het hardop te zeggen. Ik had het alleen maar gedacht, al maanden, en het één keer half lachend laten vallen na een fles wijn, op een manier die je altijd nog kon terugnemen. Maar Koen nam niets terug. Koen onthield dingen.

"Je zei vorige maand iets," zei hij op een zondagochtend, terwijl we nog in bed lagen en de regen tegen het dakraam tikte. "Over Sem."

Ik voelde mijn wangen warm worden. "Ik was dronken."

"Je was aangeschoten. Dat is iets anders." Hij draaide zich op zijn zij en keek me aan, zijn hoofd op zijn hand. "Merel, ik vind het niet erg. Echt niet. Ik vond het eerlijk gezegd… spannend om te horen."

Sem was Koens beste vriend sinds de middelbare school. Lang, rustig, met handen die altijd iets aan het repareren waren en een lach die pas laat kwam maar dan helemaal. Hij was vorig jaar gescheiden en kwam sindsdien vaker bij ons eten. Hij was de enige man die ik kende die zonder te vragen de afwas deed, en de enige vriend van Koen bij wie ik nooit het gevoel had dat ik moest optreden.

En ja, ik had aan hem gedacht. Niet in plaats van Koen. Erbij. Het beeld van Koens mond in mijn nek terwijl Sem me aankeek. Het was een fantasie waarvan ik me een beetje schaamde, juist omdat hij zo hardnekkig was.

"Het is gewoon iets in mijn hoofd," zei ik. "Het hoeft niet echt."

"Nee. Het hoeft niet." Koen streek een lok haar achter mijn oor. "Maar het mag wel. Als jij het wilt. En als hij het wil. En als we alle drie weten dat we op elk moment kunnen stoppen."

We praatten er de hele ochtend over. En de week erna nog een paar keer, op momenten waarop ik er niet op voorbereid was: tijdens het koken, in de auto, in bed met het licht uit. Wat ik wilde. Wat hij wilde. Wat we niet wilden. Koen wilde niet dat ik ooit zonder hem met Sem zou slapen. Ik wilde niet dat het onze vriendschap met Sem kapot zou maken. We wilden allebei dat er een woord was waarmee iedereen het meteen kon stilleggen, zonder uitleg.

"Pauze," stelde Koen voor. "Simpel. Niemand vraagt waarom."

Het was ook Koen die het aan Sem vroeg. Ik weet nog steeds niet precies hoe dat gesprek ging; ze gingen samen een eind fietsen en kwamen drie uur later terug, allebei met rode wangen van de wind en een blik die ik niet kon lezen. Die avond, toen Koen onder de douche stond, kwam Sem bij me in de keuken staan.

"Hij heeft het me gevraagd," zei hij zacht. "Ik wil dat je weet dat ik nee kan zeggen. Dat ik het niet doe om hem een plezier te doen."

"En?"

Hij keek me aan, lang. "En ik heb geen nee gezegd."

Het werd een zaterdag, twee weken later. We aten met z'n drieën, zoals zo vaak, en het was bijna normaal. Bijna. Iedereen lachte iets te hard. Sem morste wijn op het tafelkleed en verontschuldigde zich drie keer. Koen raakte onder tafel steeds even mijn knie aan, alsof hij wilde controleren of ik er nog was.

Na het eten zaten we op de bank. Ik in het midden. Er stond een film aan waar niemand naar keek.

"We hoeven niets," zei Koen. Hij legde zijn arm achter me op de bank. "We kunnen ook gewoon deze slechte film afkijken."

"De film is echt heel slecht," zei Sem.

Ik lachte, en dat brak iets. Ik draaide me naar Koen en kuste hem, en voelde zijn hand in mijn nek, vertrouwd en warm. Toen ik me terugtrok, keek ik naar Sem. Hij zat heel stil, zijn handen op zijn knieën, en zijn ogen waren donker.

"Mag ik?" vroeg hij.

Ik knikte. Hij boog zich naar me toe en kuste me, voorzichtig eerst, bijna beleefd. Zijn baard kriebelde tegen mijn kin. Hij smaakte naar wijn en iets kruidigs. Achter me voelde ik Koens lippen in mijn nek, precies zoals in mijn fantasie, en een rilling liep van mijn schedel tot mijn hielen.

"Gaat het?" fluisterde Koen tegen mijn huid.

"Ja," zei ik. "Ga door."

Het ging langzaam, en dat was goed. Koen trok mijn trui omhoog, Sem hielp hem. Ik had een zwarte beha aangetrokken die ik speciaal had gekocht en waar ik me een beetje dom over voelde, tot ik Sems gezicht zag. Koen maakte de sluiting los. Sem nam mijn borsten in zijn grote, ruwe handen alsof ze iets kostbaars waren, en toen hij zijn mond om mijn tepel sloot terwijl Koen in mijn oorlel beet, liet ik een geluid horen dat ik niet van mezelf kende.

"Naar boven," zei Koen. "De bank is te klein voor drie."

In de slaapkamer deden we het licht niet aan; alleen de lamp op de overloop scheen naar binnen. Ze kleedden mij helemaal uit en daarna zichzelf, en even stonden we daar met z'n drieën naakt bij het bed, onwennig, tot Sem zei: "Dit is het moment waarop iemand iets grappigs moet zeggen," en we alle drie in de lach schoten.

Daarna was de onwennigheid weg.

Koen legde me op mijn rug en ging tussen mijn benen liggen. Hij kende me zo goed: waar zijn tong moest beginnen, hoe langzaam, wanneer hij moest wachten. Sem lag naast me en kuste me, en zijn hand gleed over mijn buik, mijn borsten, mijn hals. Twee monden tegelijk. Ik wist niet waar ik moest beginnen met voelen. Ik reikte naar Sem en vond zijn lul, hard en zwaar in mijn hand, en hij kreunde in mijn mond toen ik hem begon te strelen.

Ik kwam snel, sneller dan ooit, met Koens tong op mijn clitoris en Sems vingers om mijn tepel, mijn ene hand in Koens haar en de andere om Sem heen. Het was alsof mijn lichaam niet wist welke kant het op moest en daarom maar alle kanten tegelijk op ging.

Koen kwam omhoog, zijn kin nat, en kuste me. "Wat wil je?" vroeg hij.

Ik wist het precies. Ik had het al honderd keer gedacht. "Ik wil jou in me," zei ik. "En hem in mijn mond."

Koen pakte een condoom van het nachtkastje. Ik ging op handen en knieën zitten. Toen Koen achter me in me gleed, langzaam en diep, hijgde ik, en Sem knielde voor me op het bed. Hij streek het haar uit mijn gezicht.

"Pauze is pauze," zei hij zacht. "Ook voor mij."

"Ik weet het."

Ik nam hem in mijn mond. Hij was dikker dan Koen, en ik moest wennen aan de rek in mijn kaken, maar hij liet me het tempo bepalen, zijn hand losjes op mijn achterhoofd. Achter me bewoog Koen in een vast, diep ritme, en elke stoot duwde me een beetje verder over Sem heen. Ik hoorde ze allebei: Koens bekende, lage gegrom, Sems gesmoorde vloeken. Het was het meest overweldigende wat ik ooit had gevoeld. Vol. Gezien. Van alle kanten aangeraakt door twee mannen die me allebei aankeken alsof ik het middelpunt van de wereld was.

Na een tijd wisselden ze. Ik vroeg het, en ze deden het. Sem legde me op mijn rug, trok zelf een condoom om en gleed in me terwijl hij me aankeek, en ik zag in zijn ogen iets van verbazing, alsof hij nog steeds niet geloofde dat dit gebeurde. Koen lag naast me, kuste me, streelde zichzelf terwijl hij keek hoe zijn beste vriend mij neukte. Ik had verwacht dat ik hem jaloers zou zien. Ik zag alleen opwinding, en iets zachts.

"Je bent zo mooi zo," fluisterde Koen. "Jezus, Merel."

Sem kwam als eerste, met zijn gezicht in mijn hals en een lange, trillende zucht. Hij bleef even in me liggen, hijgend, en kuste mijn schouder. "Dank je," fluisterde hij, wat zo absurd lief was dat ik moest lachen.

Toen hij van me af rolde, kroop Koen tussen mijn benen. Hij gleed in me zonder iets te zeggen, en het voelde als thuiskomen. Langzaam. Zijn voorhoofd tegen het mijne. Sem lag naast ons en streek met zijn vingers door mijn haar. Ik kwam een tweede keer, zachter nu, golvend, en voelde Koen een paar stoten later diep in me komen met mijn naam op zijn lippen.

Daarna lagen we in een kluwen van armen en benen en lakens, met z'n drieën onder één dekbed dat daar eigenlijk niet groot genoeg voor was. Niemand zei iets. De regen was weer begonnen.

"Gaat het met iedereen?" vroeg Koen uiteindelijk.

"Ja," zei ik.

"Ja," zei Sem. En toen, na een pauze: "Ik was bang dat het raar zou zijn. Achteraf."

"En?" vroeg ik.

"Het is niet raar." Hij keek naar het plafond. "Het is… warm."

De volgende ochtend maakte Sem pannenkoeken. Koen en ik zaten aan de keukentafel in onze badjassen en keken naar hem, en Koen pakte mijn hand en kneep erin. Er hing geen spanning, geen schaamte. Er werd alleen gelachen toen Sem een pannenkoek tegen het plafond liet vliegen.

We hebben het daarna nog een paar keer gedaan. Niet vaak; het hoeft niet vaak. Het is iets van ons drieën, iets wat we zorgvuldig bewaren, waar we eerlijk over praten en dat nooit ten koste gaat van wat we al hadden. Koen en ik zijn dichter bij elkaar dan ooit. Sem komt nog steeds op zondag eten en doet nog steeds de afwas zonder te vragen.

En soms, als hij met een theedoek over zijn schouder staat te fluiten bij het aanrecht, kijkt Koen naar me over de tafel en glimlacht, en weet ik precies wat hij denkt.

Ik denk het dan ook.